Το Ανοιχτό Λογισμικό (Open Source Software), σύμφωνα με την Open Source Initiative (OSI), είναι λογισμικό, του οποίου ο πηγαίος κώδικας είναι ελεύθερα διαθέσιμος, επιτρέποντας σε οποιονδήποτε να τον χρησιμοποιήσει, να τον μελετήσει, να τον τροποποιήσει και να τον διανείμει. Για να χαρακτηριστεί ανοιχτό, το λογισμικό πρέπει να πληροί ορισμένα βασικά κριτήρια, όπως:

• Καμία επιβολή αμοιβής για χρήση ή αναδιανομή.
• Ελεύθερη πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα.
• Δυνατότητα δημιουργίας παραλλαγών και παραγώγων έργων.
• Καμία διάκριση σε πρόσωπα, ομάδες ή τομείς χρήσης (π.χ. στρατιωτική ή εμπορική χρήση).
• Οι άδειες πρέπει να εφαρμόζονται σε ολόκληρο το πρόγραμμα και να επιτρέπουν τη συνύπαρξη με άλλο λογισμικό, είτε ανοιχτού είτε κλειστού κώδικα.

Από την άλλη πλευρά, το Ελεύθερο Λογισμικό (Free Software), όπως το ορίζει το Free Software Foundation (FSF), δίνει προτεραιότητα στην ηθική και πολιτική διάσταση της ελευθερίας του χρήστη. Ο όρος “free” αναφέρεται στην ελευθερία (όπως στο “free speech”, όχι “free beer”). Σύμφωνα με αυτήν την αντίληψη, το λογισμικό θεωρείται «ελεύθερο» όταν διασφαλίζει τέσσερις θεμελιώδεις ελευθερίες:

1. Ελευθερία 0: Να χρησιμοποιείς το πρόγραμμα για οποιονδήποτε σκοπό.
2. Ελευθερία 1: Να μελετάς πώς λειτουργεί και να το προσαρμόζεις στις ανάγκες σου (απαιτείται πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα).
3. Ελευθερία 2: Να διανέμεις αντίγραφα για να βοηθάς άλλους.
4. Ελευθερία 3: Να βελτιώνεις το πρόγραμμα και να διανέμεις τις βελτιώσεις για το συλλογικό όφελος.

Η κύρια διαφορά μεταξύ Ελεύθερου και Ανοιχτού Λογισμικού δεν αφορά τόσο τις άδειες αυτές καθαυτές (πολλές φορές είναι οι ίδιες), όσο τη φιλοσοφία πίσω από τη διάθεσή τους:

• Το Ελεύθερο Λογισμικό βλέπει την ελευθερία του χρήστη ως ηθικό δικαίωμα και κοινωνικό αγαθό. Στόχος είναι να διασφαλιστεί η αυτοδιάθεση του χρήστη και η συνεργατική πρόοδος.
• Το Ανοιχτό Λογισμικό εστιάζει κυρίως στην καινοτομία και την ποιότητα του κώδικα. Η έμφαση είναι στην πρακτική αξία της διαφάνειας και της συμμετοχής, και στο πώς μπορεί να ενισχύσει τον ανταγωνισμό και την αγορά.