Στην Ευρώπη (και στην Ελλάδα) ισχύει κλειστό σύστημα εξαιρέσεων: ο νόμος 2121/1993 απαριθμεί εξαντλητικά τις περιπτώσεις επιτρεπτής χρήσης χωρίς άδεια και δεν επιτρέπεται αναλογική επέκταση. Οι εξαιρέσεις αφορούν μόνο το περιουσιακό δικαίωμα· το ηθικό δικαίωμα (π.χ. αναφορά δημιουργού) παραμένει. 

Η ερμηνεία τους διέπεται από τον κανόνα των τριών σταδίων: 

α. πρέπει να εφαρμόζονται μόνο σε ειδικές περιπτώσεις

β. οι περιπτώσεις αυτές δεν πρέπει να αντίκεινται στην κανονική εκμετάλλευση του έργου ή άλλου προστατευόμενου αντικειμένου

γ. δεν πρέπει να θίγουν αδικαιολόγητα τα συμφέροντα του δικαιούχου

Για την ακαδημαϊκή πράξη ξεχωρίζουν:

• Παράθεση/Απόσπασμα για κριτική, σχολιασμό ή τεκμηρίωση, με αναφορά πηγής και στο μέτρο που δικαιολογείται από τον σκοπό.
• Διδασκαλία (δια ζώσης/εξ’ αποστάσεως) σε μη εμπορικό πλαίσιο, με αναγκαία έκταση, σε περιβάλλον περιορισμένης πρόσβασης (π.χ. eClass), πάντα με αναφορά πηγής.
• Βιβλιοθήκες & Αρχεία: ειδικές ρυθμίσεις για συντήρηση, αρχειοθέτηση και ορισμένες πράξεις αναπαραγωγής.
• TDM (Text & Data Mining): εξαίρεση για μη εμπορική έρευνα από οργανισμούς έρευνας/πολιτιστικής κληρονομιάς και ειδική ρύθμιση για εμπορικό TDM όπου ο δικαιούχος μπορεί να κάνει opt-out.
• Ιδιωτική αναπαραγωγή από φυσικά πρόσωπα για αποκλειστικά ιδιωτική χρήση, με εξαιρέσεις (π.χ. όχι για λογισμικό/βάσεις δεδομένων, παρτιτούρες κ.ά.) και με εύλογη αμοιβή υπέρ δικαιούχων μέσω ΟΣΔ για ορισμένες συσκευές/μέσα.