Γενικά στάδια εκκαθάρισης

Η εκκαθάριση δικαιωμάτων πραγματοποιείται σε στάδια τα οποία έχουν ως εξής:

(α) αξιολόγηση εάν πρόκειται για έργο επί του οποίου υφίστανται δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας ή αποτελεί μέρος του Δημοσίου Τομέα
(β) αξιολόγηση αν η συγκεκριμένη χρήση του έργου εντάσσεται στις εξαιρέσεις και περιορισμούς του δικαιώματος
(γ) εκτίμηση της ύπαρξης αναγκαστικών ή συλλογικών αδειών για τη σκοπούμενη χρήση
(δ) εκτίμηση του αν υπάρχουν τυποποιημένες άδειες για το συγκεκριμένο έργο/ χρήση
(ε) δράσεις υποκατάστασης
(στ) εκτίμηση του αν το έργο εντάσσεται στα ορφανά έργα
(ζ) αναζήτηση δικαιούχου και λήψη αδειών
Το στάδιο (α) σχετίζεται με το ίδιο το έργο και είναι οριζόντιο, δηλαδή παραμένει ανεπηρέαστο από το πιθανό εύρος των χρήσεων του έργου. Κατά συνέπεια καλύπτεται στο παρόν τμήμα του εγχειριδίου που αφορά στους γενικούς κανόνες εκκαθάρισης.

Τα υπόλοιπα στάδια σχετίζονται άμεσα με τη σκοπούμενη χρήση και άρα δεν μπορούν να εξετασθούν γενικά, αλλά έχει νόημα να εξετασθούν σε σχέση με συγκεκριμένες χρήσεις που παρουσιάζονται στο παρόν εγχειρίδιο. Ο γενικός κανόνας που είδαμε στο τμήμα 2 μας δίνει το δεύτερο βασικό κανόνα εκκαθάρισης:

Η εκκαθάριση ξεκινάει από τον προσδιορισμό των δυνητικών χρήσεων του έργου.

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι πρώτα πρέπει να προσδιορίσω πως επιθυμώ να χρησιμοποιήσω ένα έργο και στη συνέχεια:
[Ι] Να εκτιμήσω αν η πράξη μου αυτή μπορεί να γίνει χωρίς την άδεια του δημιουργού (π.χ. ανήκει στους νόμιμους περιορισμούς του δικαιώματος ή
[ΙΙ] πρέπει να δω κάποιες από τις μορφές αδειοδότησης που έχω ήδη προδιαγράψει στα στάδια (γ)-(ζ) ανωτέρω.

Με άλλα λογια, ενώ η πράξη της εκκαθάρισης προηγείται της χρήσης του έργου, η δυνητική χρήση του έργου είναι εκείνη που προσδιορίζει τις πράξεις εκκαθάρισης που πρέπει να διενεργήσω.

Έτσι, δεν έχει νόημα να αναζητηθούν άδειες δημοσίου δανεισμού από έναν διδάσκοντα για περιεχόμενο που θα ενταχθεί σε μια παρουσιάσή του, ενώ αποτελούν τη βασική κατηγορία αδειών που θα πρέπει να αναζητηθούν από μια ακαδημαϊκή βιβλιοθήκη. Κατά συνέπεια, θα δούμε τις κατηγορίες (γ) – (ζ) αναλυτικά στις ειδικές κατηγορίες έργων.

Διαβάστηκε 1010 φορές