Βρίσκεται το έργο εντός του Δημοσίου Τομέα;

Προκειμένου να εξετασθεί εάν ένα έργο εντάσσεται στο Δημόσιο Τομέα θα πρέπει να δούμε:

(Ι) Εάν πρόκειται για έργο.

Για να αποτελεί ένα προϊόν της ανθρώπινης διάνοιας αντικείμενο πνευματικής ιδιοκτησίας θα πρέπει να είναι έργο, δηλαδή ένα πρωτότυπο πνευματικό δημιούργημα λόγου, τέχνης ή επιστήμης και το οποίο θα πρέπει να εκφράζεται με κάποια μορφή. Κατά συνέπεια θα πρέπει να συντρέχουν οι εξής προϋποθέσεις:

(α) να υπάρχει ένα προϊόν της ανθρώπινης διάνοιας, αυτό σημαίνει ότι έργα τα οποία είναι απλώς έκφραση νόμων της φύσεως ή δεν έχουν δημιουργηθεί από κάποιο φυσικό πρόσωπο δεν είναι δεκτικά προστασίας.

(β) να είναι πρωτότυπο: η πρωτοτυπία δεν πρέπει να ταυτίζεται με την καινοτομία. Η Ελληνική νομοθεσία και θεωρία δίνει στην πρωτοτυπία τα εξής χαρακτηριστικά:
- θα πρέπει να μην είναι αντίγραφο άλλου έργου
- θα πρέπει να έχει στοιχεία στατιστικής μοναδικότητας, δηλαδή, εάν ήταν να δημιουργηθεί κάτω από τις ίδιες συνθήκες από ένα άλλο πρόσωπο δε θα οδηγούσε στο ίδιο αποτέλεσμα
- θα πρέπει να υπάρχει ένα ελάχιστο δημιουργικό ύψος

(γ) να έχει εκφραστεί με κάποια μορφή: αυτό θα πει ότι δεν προστατεύεται η ιδέα, αλλά η έκφραση αυτής. Η έκφραση έχει ως επί το πλείστον να κάνει με την αποτύπωση με συγκεκριμένο τρόπο μιας γενικότερης ιδέας.

Ο συνδυασμός των κριτηρίων (α) και (γ) εξηγεί τη διάταξη του αρ.2(5) του Ν.2121/1993 σύμφωνα με την οποία δεν προστατεύονται οι ειδήσεις και τα απλά γεγονότα ή στοιχεία.
Ο νόμος (αρ. 2 Ν. 2121/1993) δίνει μια ενδεικτική απαρίθμηση των προϊόντων της ανθρώπινης διάνοιας που μπορεί να θεωρηθούν ως έργα, αλλά η απαρίθμηση δεν είναι αποκλειστική.

(ΙΙ) Εάν πρόκειται για έργο εκτός πνευματικής ιδιοκτησίας.

Τα έργα τα οποία δεν προστατεύονται εξορισμού από το νόμο για την πνευματική ιδιοκτησία περιλαμβάνουν κυρίως (αρ.2(5)):
(α) επίσημα κείμενα στα οποία εκφράζεται πολιτειακή αρμοδιότητα
(β) νομοθετικά, δικαστικά ή διοικητικά κείμενα
(γ) εκφράσεις της λαϊκής παράδοσης
(δ) ειδήσεις
(ε) απλά γεγονότα
(στ) στοιχεία

Θα πρέπει να τονιστεί ότι η προστασία που παρέχεται από το νόμο για την πνευματική ιδιοκτησία είναι ανεξάρτητη:
- από την αξία και προορισμό του έργου
- από το ότι το έργο ενδεχομένως προστατεύεται από άλλες διατάξεις

(ΙΙΙ) Εάν έχει παρέλθει η διάρκεια προστασίας.

Ο γενικός κανόνας σε σχέση με τη διάρκεια προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας είναι ο χρόνος ζωής του δημιουργού συν 70 χρόνια. Το διάστημα των 70 ετών ξεκινάει από την 1η Ιανουαρίου του έτους που έπεται από το χρόνο θανάτου του δημιουργού (αρ. 29(1)).

Στην περίπτωση έργων συνεργασίας, ο χρόνος υπολογισμού της διάρκειας προστασίας του έργου γίνεται βάσει του χρόνου θανάτου του τελευταίου επιζώντος δημιουργού (αρ. 30).

Στην περίπτωση ενός οπτικοακουστικού έργου, ο χρόνος υπολογισμού της διάρκειας προστασίας του έργου γίνεται βάσει του χρόνου θανάτου του τελευταίου επιζώντος από τους σκηνοθέτη, του συγγραφέα διαλόγων και του συνθέτη μουσικής που γράφτηκε ειδικά για να χρησιμοποιηθεί στο οπτικοακουστικό έργο. (αρ. 31(3)).

Σε σχέση με τα συγγενικά δικαιώματα:
(α) Οι ερμηνευτές/ εκτελεστές καλλιτέχνες προστατεύονται:
- για 50 χρόνια από την ημερομηνία ερμηνείας ή εκτέλεσης
εκτός αν
[Ι] γίνει νόμιμη δημοσίευση ή παρουσίαση στο κοινό της υλικής ενσωμάτωσης της ερμηνείας ή της εκτέλεσης, οπότε ο χρόνος των 50 ετών ξεκινάει από το χρόνο της δημοσίευσης ή παρουσίασης
[ΙΙ] ο καλλιτέχνης ζήσει περισσότερο από το διάστημα αυτό, οπότε η διάρκεια είναι αυτή της ζωής του καλλιτέχνη
(β) Οι παραγωγοί φωνογραφημάτων προστατεύονται:
- για 50 χρόνια μετά την ημερομηνία της υλικής ενσωμάτωσης
εκτός αν
- το φωνογράφημα έχει δημοσιευθεί σε μεταγενέστερη ημερομηνία, οπότε ο χρόνος των 50 ετών ξεκινάει από την ημερομηνία δημοσίευσης αυτήν
- αν δεν έχει δημοσιευτεί νομίμως αλλά έχει παρουσιαστεί στο κοινό η ημερομηνία ξεκινάει από το χρόνο παρουσίασης στο κοινό, εκτός αν η παρουσίαση αυτή έγινε μετά το διάστημα των 50 ετών από την υλική ενσωμάτωση, οπότε δεν προστατεύεται.
(γ) Οι παραγωγοί οπτικοακουστικών έργων προστατεύονται:
- για 50 χρόνια μετά την ημερομηνία της πρώτης υλικής ενσωμάτωσης
εκτός αν
- το έργο έχει δημοσιευθεί η παρουσιαστεί στο κοινό νομίμως, οπότε ο χρόνος των 50 ετών ξεκινάει από το χρόνο αυτό
(δ) οι ραδιοτηλεοπτικοί οργανισμοί προστατεύονται:
- για 50 χρόνια μετά την πρώτη μετάδοση της εκπομπής, ανεξαρτήτως του μέσου με τον οποίο μεταδόθηκε αυτή
(ε) οι εκδότες προστατεύονται:
- για 50 χρόνια μετά την τελευταία έκδοση του έργου

Σε όλες τις ανωτέρω περιπτώσεις ο χρόνος υπολογισμού ξεκινάει από την 1η Ιανουαρίου της επόμενης χρονιάς από την οποία συνέβη το γεγονός.

Διαβάστηκε 935 φορές