Διάρθρωση της Νομοθεσίας

Οι σημαντικότεροι σχετικοί νόμοι είναι οι εξής:
- Ν. 2121/1993: για την Πνευματική Ιδιοκτησία
- Ν. 3448/2006: για την Περαιτέρω Χρήση της Πληροφορίας του Δημοσίου Τομέα (και αρ. 5 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας για την πρόσβαση στην Πληροφορία που έχει στην κατοχή της η δημόσια διοίκηση)
- Ν. 3731/2008: Πλαίσιο Παροχής Υπηρεσιών Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης
- Ν. 3861/2010: για την καθιέρωση του προγράμματος της Δι@ύγειας στη Δημόσια Διοίκηση
- Ν. 3882/2010: για τη Γεωχωρική Πληροφορία
- Ν. 3979/2011: για την Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση

Συμπληρωματικά θα πρέπει να αναφερθούμε και στον 2742/1997 για την προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, ο οποίος ενώ δεν αποτελεί νόμο που σχετίζεται με το άνοιγμα των δεδομένων, έρχεται συχνά να μας απασχολήσει ως ένας νόμος ο οποίος θέτει σημαντικούς περιορισμούς στην εισροή, διαμοιρασμό και διάθεση της δημόσιας πληροφορίας.

Είναι χρήσιμο να δούμε τη λειτουργία καθενός από τους ανωτέρω νόμους:

(α) Ο Ν. 2121/1993 μας δίνει το βασικό νομικό λεξιλόγιο για το σύνολο της ρύθμισης της δημόσιας πληροφορίας με δεδομένο ότι αυτή είτε θα αποτελεί είδος πνευματικής ιδιοκτησίας είτε θα ανήκει στο Δημόσιο Τομέα (Public Domain), δηλαδή θα αποτελεί περιεχόμενο το οποίο δε θα προστατεύεται από δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας. Επίσης, ο Ν. 2121/1993 περιέχει τις διατάξεις εκείνες πάνω στις οποίες βασίζεται η χρήση των ανοικτών αδειών δηλαδή των αδειών Creative Commons και της Γενικής Δημόσιας Άδειας που αποτελούν τα βασικά εργαλεία με τα οποία διατίθεται η πληροφορία ανοικτή στο γενικό κοινό.

(β) Ο Ν.3448/2006 αποτελεί τη βασική νομοθεσία για τη διάθεση και περαιτέρω χρήση της πληροφορίας του δημοσίου τομέα. Θέτει τους βασικούς κανόνες για τον τρόπο με τον οποία θα πρέπει να διατίθεται η σχετική πληροφορία, καθώς και προσδιορίζει ποια πληροφορία δεν εντάσσεται στο νομοθετικό πλαίσιο αυτό (π.χ. εμπιστευτική πληροφορία, πληροφορία στην οποία υπάρχουν δικαιώματα τρίτων κλπ). Σύμφωνα με κάποιες θεωρητικές προσεγγίσεις, ο Ν. 3448/2006 εισάγει την αρχή της εξορισμού ανοικτότητας, καθώς μπορεί να ερμηνευτεί ως ένας νόμος που επιτρέπει τη διάθεση της πληροφορίας του δημοσίου τομέα χωρίς την ανάγκη έκδοσης κάποιας συγκεκριμένης άδειας. Ωστόσο, το κείμενο του νόμου δεν επιτρέπει εύκολα μια τέτοια ερμηνεία, όπως θα δούμε και στη συνέχεια και άρα ακόμη η αρχή αυτή δεν έχει εισαχθεί στην Ελληνική δημόσια διοίκησης.

(γ) Ο Ν. 3731/2008: το αρ. 27 του νόμου αυτού δίνει την εξουσιοδότηση για την έκδοση του πλαισίου παροχής υπηρεσιών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης που μας απασχολεί στο πλαίσιο του παρόντος μαθήματος καθώς παρέχει τις βασικές κατευθύνσεις για τον τρόπο με τον οποίο αδειοδοτείται η δημόσια πληροφορία και τα χαρακτηριστικά τυποποίησης των σχετικών αδειών.

(δ) Ο Ν. 3861/2010 είναι ιδιαίτερα σημαντικός γιατί εισάγει στην Ελληνική έννομη τάξη την αρχή της ενεργητικής διαφάνειας, δηλαδή της διάθεσης της πληροφορίας του δημοσίου τομέα που ανήκει στο πεδίο εφαρμογής του Ν. 3861/2010 (αποφάσεις της δημόσιας διοίκησης) χωρίς περιορισμούς και χωρίς αίτηση του διοικουμένου, απευθείας στο διαδίκτυο. Η πληροφορία του δημοσίου τομέα που αναρτάται ως αποτέλεσμα του Ν. 3861/2010 αποτελεί το μεγαλύτερο όγκο δημόσιας πληροφορίας που έχουμε αυτή τη στιγμή στη χώρα και για το λόγο αυτό πρόκειται και για ένα από τα σημαντικότερα σχετικά με την ανοικτή διακυβέρνηση νομοθετήματα.

(ε) Ο Ν. 3882/2010 αποτελεί το βασικό νομοθέτημα για το άνοιγμα των γεωχωρικών δεδομένων. Πρόκειται για νόμο που ανήκει στην οικογένεια του 3448/2006 αλλά είναι ευρύτερος και ταυτόχρονα στενότερος από τη γενική νομοθεσία για την περαιτέρω χρήση της δημόσιας πληροφορίας: είναι ευρύτερος γιατί περιλαμβάνει το σύνολο του κύκλου ζωής της πληροφορίας του δημοσίου τομέα, από την παραγωγή, μέχρι το διαμοιρασμό και τη διαθεσή της. Και είναι στενότερος γιατί αφορά μόνο στα γεωχωρικά δεδομένα και όχι στο σύνολο της δημόσιας πληροφορίας. Ο νόμος για τη γεωχωρική πληροφορία είναι επίσης σημαντικός επειδή εισάγει το θεσμό των Κομβικών Σημείων Επαφής (ΚΟΣΕ), δηλαδή μιας δομής που επιτρέπει την οριζόντια επικοινωνία μεταξύ διαφορετικών φορέων της δημόσιας διοίκησης πάνω στα θέματα που αφορούν το διαμοιρασμό και την περαιτέρω διάθεση της γεωχωρικής πληροφορίας.

(στ) Ο Ν. 3979/2011 αποτελεί το κεντρικό νομοθέτημα για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση στη χώρα. Ενσωματώνει τις διατάξεις και τη φιλοσοφία τόσο του Ν. 3448/2006 όσο και του Ν. 3882/2010 και ακολουθεί το πλαίσιο παροχής υπηρεσιών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης του αρ. 27 του Ν. 3731/2008. Το πιο σημαντικό του άρθρο για τους σκοπούς των παρόντων μαθημάτων είναι αυτό του αρ. 19 που ουσιαστικά αναφέρεται στο διαμοιρασμό πληροφορίας, λογισμικού και υποδομών της δημόσιας διοίκησης. Πρόκειται για νόμο που λειτουργεί ως «ομπρέλα» για όλη την ανωτέρω νομοθεσία. Περιλαμβάνει το σύνολο του κύκλου ζωής της δημόσιας πληροφορίας κι επιπλέον αφορά όχι μόνο πληροφορία, αλλά και λογισμικό και πληροφοριακές υποδομές του δημοσίου τομέα.

(ζ) Ο Ν. 2472/1997 σε σχέση με την προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, μας ενδιαφέρει στο παρόν μόνο σε σχέση με το πως εφαρμόζεται όταν υπάρχει σύγκρουση ανάμεσα στο δικαίωμα της πρόσβασης και περαιτέρω χρήσης και αυτό των προσωπικών δεδομένων. Η στάθμιση θα πρέπει να γίνεται με τέτοιο τρόπο από τη δημόσια αρχή που είναι υπεύθυνη για την περαιτέρω χρήση ή την παροχή δικαιώματος πρόσβαση σεην πληροφορία που να επιτρέπει την κατά το δυνατόν καλύτερη εξισορρόπηση των συμφερόντων των δύο πλευρών.

Από τη νομοθεσία που παρουσιάζεται στο παρόν, ο Ν. 2121/1993 αποτελεί γενική νομοθεσία πάνω στην οποία εδράζεται το «λεξιλόγιο» με το οποίο εκφράζονται οι ανοικτές άδειες και αφορούν τόσο στο δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, ενώ το σύνολο των υπολοίπων νόμων αναφέρεται σε υποχρεώσεις της δημόσιας διοίκησης απέναντι στο διοικούμενο.

Διαβάστηκε 1015 φορές
Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: Βασικά Ρυθμιστικά Χαρακτηριστικά »