Δημόσια δεδομένα - Τί είναι;

Τα δημόσια δεδομένα είναι πληροφορίες που παράγονται ή τηρούνται από δημόσιους φορείς και μπορούν να διατεθούν για επαναχρησιμοποίηση από πολίτες, ερευνητές, επιχειρήσεις ή οργανισμούς. Σκοπός είναι η ενίσχυση της διαφάνειας, η καινοτομία και η ανοιχτή επιστήμη.
Παραδείγματα:

  • στατιστικά στοιχεία από τη Στατιστική Αρχή,
  • γεωχωρικά δεδομένα (π.χ. χάρτες, τοπογραφίες),
  • μεταδεδομένα δημοσίων εγγράφων ή νομοθεσίας.

Η αξιοποίηση δημόσιων δεδομένων είναι κρίσιμη για την Ανοικτή Επιστήμη (Open Science) και την Τεκμηριωμένη Πολιτική (Evidence-Based Policy). Ερευνητές και Bιβλιοθήκες μπορούν να τα συνδυάζουν με ερευνητικά ή δημοσιευμένα δεδομένα, υπό τον όρο να τηρούνται:

  •  οι αρχές FAIR (Findable, Accessible, Interoperable, Reusable),
  • και οι κανόνες προστασίας προσωπικών δεδομένων.

Το Αυτόματο άνοιγμα (Open by default) είναι η αρχή, βάσει της οποίας τα κυβερνητικά δεδομένα πρέπει να καθίστανται προσβάσιμα στο κοινό αυτόματα, εκτός εάν υπάρχουν νόμιμες αιτιολογήσεις που εξηγούν την ανάγκη περιορισμού τους.

Επαναχρησιμοποίηση (re-use)

Η επαναχρησιμοποίηση σημαίνει ότι τρίτοι μπορούν να:

  • κατεβάσουν, επεξεργαστούν και αναδημοσιεύσουν δημόσια δεδομένα,
  • τα συνδυάσουν με άλλα σύνολα δεδομένων (π.χ. ακαδημαϊκά ή ερευνητικά),
  • και να δημιουργήσουν νέα προϊόντα ή υπηρεσίες (π.χ. εφαρμογές, πίνακες, ερευνητικές μελέτες).

Η επαναχρησιμοποίηση δεν σημαίνει ιδιοποίηση — οι φορείς παραμένουν κύριοι των πρωτογενών δεδομένων, αλλά επιτρέπουν τη χρήση τους υπό συγκεκριμένους όρους αδειοδότησης, συνήθως Creative Commons (π.χ. CC BY 4.0) ή Open Data Commons.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQs)

Συγκεντρώσαμε τις πιο συνηθισμένες ερωτήσεις γύρω από την πνευματική ιδιοκτησία, τα προσωπικά δεδομένα και την ανοικτή πρόσβαση, για να σας βοηθήσουμε να πλοηγηθείτε με ασφάλεια στο σύγχρονο ακαδημαϊκό περιβάλλον.