Πολιτιστική κληρονομιά - Διαδικασία για χρήση εικόνων ή αναπαραγωγών πολιτιστικών αντικειμένων
Πολιτιστική Κληρονομιά
Η χρήση εικόνων ή αναπαραγωγών μνημείων υπόκειται σε τέλη υπέρ του Οργανισμού Διαχείρισης & Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ), σύμφωνα με τις ισχύουσες υπουργικές αποφάσεις.
Οι άδειες διακρίνονται σε:
- Εμπορική χρήση (π.χ. διαφήμιση, προϊόντα): καταβολή τελών.
- Εκπαιδευτική ή ερευνητική χρήση: απαλλαγή ή μειωμένο τέλος.
Από το 2022 η αίτηση και η πληρωμή τελών μπορούν να γίνονται ηλεκτρονικά μέσω της ιστοσελίδας του ΟΔΑΠ, όπου υπάρχει και σχετικός οδηγός της διαδικασίας: «Καταγραφή διαδικασιών αδειοδότησης, καταβολής και παρακολούθησης τελών δημοσίευσης, χρήσης και παραγωγής φωτογραφιών, οπτικοακουστικών έργων, αντιγράφων, απεικονίσεων, ψηφιακών μέσων και εκδηλώσεων».
Στο πλαίσιο αυτό, τονίζεται ότι π.χ. η ψηφιοποίηση (φωτογράφηση, 3D scanning) δεν αλλάζει το καθεστώς των δικαιωμάτων. Αν το πρωτότυπο δεν προστατεύεται από πνευματικά δικαιώματα, είναι δηλαδή στο public domain, παραμένει στο public domain. Η ψηφιακή αναπαράσταση δεν «ξαναγεννά» copyright μόνο και μόνο επειδή είναι νέα φωτογραφία, εκτός αν υπάρχει δημιουργικό ύψος. Στην τελευταία περίπτωση, η προστασία της φωτογραφίας είναι διττή. Δηλαδή, τόσο από την πνευματική ιδιοκτησία όσο και από τους περιορισμούς χρήσης που επιβάλλει η νομοθεσία για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Από την καταβολή τελών απαλλάσσονται οι φωτογραφήσεις και κινηματογραφήσεις από Έλληνες ή αλλοδαπούς επιστήμονες που εξυπηρετούν καθαρά επιστημονικούς και εκπαιδευτικούς σκοπούς, όπως την διδασκαλία ή την τεκμηρίωση αρχαιολογικών εργασιών.
Επίσης απαλλάσσονται:
- οι εκδόσεις και παραγωγές των ελληνικών κρατικών φορέων όλων των βαθμίδων εκπαίδευσης και των αντίστοιχων κρατικών φορέων των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εξυπηρετούν αποκλειστικά διδακτικούς-εκπαιδευτικούς σκοπούς και διατίθενται δωρεάν,
- τα επιστημονικά έργα Ελλήνων ή αλλοδαπών επιστημόνων και εκδόσεις επιστημονικών ιδρυμάτων και μη κερδοσκοπικών και πολιτιστικών μορφωτικών ιδρυμάτων της Ελλάδας ή της αλλοδαπής που κυκλοφορούν σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων (μέχρι 3.000) με προέχοντα σκοπό τη προαγωγή της επιστημονικής έρευνας,
- εικόνες αρχαιολογικού περιεχομένου, όταν δημοσιεύονται σε μεταπτυχιακές και διδακτορικές διατριβές και μελέτες ερευνητών Ελλήνων και αλλοδαπών.
Συχνές Ερωτήσεις (FAQs)
Συγκεντρώσαμε τις πιο συνηθισμένες ερωτήσεις γύρω από την πνευματική ιδιοκτησία, τα προσωπικά δεδομένα και την ανοικτή πρόσβαση, για να σας βοηθήσουμε να πλοηγηθείτε με ασφάλεια στο σύγχρονο ακαδημαϊκό περιβάλλον.
